کتابخانه عمومی شهید رجایی باینگان
سال 95 سال خواندن
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : ادریس رحمانی
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

تولد عضوهای جدید» در کتابخانه‌های عمومی

کوهرنگ

«تولد عضوهای جدید» فرآیندی کاربردی است که در آن یک عضو می‌تواند زمینه‌سازی مؤثر در جذب عضوی دیگر در کتابخانه‌ها باشد.

اگر چه در اقتصاد، پولی که در اصل به بهای چیزی داده شده سرمایه محسوب نمی‌شود و بلکه هرگاه بیشتر از آن فروخته شود، مبلغ اضافی، سود خواهد بود اما سرمایه در معانی دیگر دارایی و ثروت را نیز شامل می‌شود. این دارایی و ثروت بستگی به نوع فعالیت، مفاهیم دیگر را در بر می‌گیرد. یکی از دارایی‌های اصلی در کتابخانه‌های عمومی اعضاء هستند. این مفهوم چنان در کتابخانه‌های عمومی اثرگذار است که درجه‌بندی کتابخانه‌های عمومی را نیز شامل می‌شود.

این دارایی برای تبدیل شدن به یک ثروت ماندگار یا آنچه به عنوان رشد (افزایش تعداد اعضای کتابخانه عمومی) از آن یاد می‌شود، یک راهبرد اساسی در سیاست کتابخانه‌های عمومی به حساب می‌آید. کتابخانه‌های عمومی برای تحقق این امر سرمایه‌گذاری زیادی در حوزه مجموعه‌سازی و فضاسازی انجام داده‌اند. اما آیا خودِ عضو نیز می‌تواند زمینه‌ساز رشد اعضای جدید باشد؟ نقش کتابدار در این مورد چیست؟ سیاست مدیران در قبال این موضوع چگونه باید باشد؟

در برخورد با اعضا می‌توان دو حالت برای آنها متصور شد؛ نخست اعضایی که مطالعه فردی می‌کنند یا به عبارتی دیگر دوست دارند تنها روی یک میز بنشینند و کتاب را تورق کنند یا به تنهایی به کتابخانه مراجعه می‌کنند. در این مجموعه افراد به سه بخش قابل تقسیم هستند:  الف) نخبه ب) خردسالان و کودکان  ج) دیگر اقشار

الف) نخبگان

دکتر، مهندس، استاد دانشگاه، دانش‌آموز و دانشجوی مستعد در تمام کتابخانه‌های عمومی تعدادی یا موردی از آنها عضو هستند ... این افراد به دلیل مشغله‌ها و دغدغه‌های خاص خود اکثراً به تنهایی دوست دارند به مطالعه بپردازند. گرچه نخبگان زیادی نیز هستند که اهل مطالعه جمعی هستند که در حالت دوم مطالعه به آنها اشاره خواهیم کرد.

به دلیل جایگاه این افراد در مراکز مهم علمی و فرهنگی می‌توان از آنها جهت تبلیغ فعالیت‌ها و جذب اعضاء استفاده کرد. به عنوان مثال رئیس کمیته امداد اروندکنار که اهل فن و تحقیق است در طی یک دوره سه ماهه ۵۰۰ مددجو را به عضویت در کتابخانه اروندکنار درآورد. این افراد گرچه در فعالیت فرهنگی همچون نشست‌ها و ... شرکت نمی‌کنند ولی زمینه‌ساز برگزاری آن می‌شوند.

ب) خردسالان و کودکان

دوران کودکی بهترین مقطع برای سرمایه‌گذاری در مطالعه‌ است. اما در این بین تعدادی از کودکان هستند که علاقه‌ای به شرکت در فعالیت جمعی یا فعالیت‌های فرهنگی کتابخانه‌ها ندارند. اکثر آنها حتی ممکن است در ادامه دیگر به کتابخانه‌ها تیز مراجعه نکنند. اما کتابدار می‌تواند با سرمایه‌گذاری روی این افراد، اعضای جدیدی را از میان آنها بپروراند.

برای تحقق این امر دو راهکار می‌توان در نظر گرفت:

۱. حس دیده شدن: همه افراد دوست دارند که دیده شوند ولی این حس در کودکان و خردسالان مضاعف‌تر است.  برای این کار کتابدار می‌تواند نقاشی و دست‌نوشته‌ها و کاردستی‌های فرد را در معرض دید دیگر افراد قرار دهد؛ حتی می‌تواند بخشی برای کودکان ممتاز قرار دهد که کارنامه و تصاویر آنها را در آنجا بگذارد. این رفتار باعث دلگرم شدن این مخاطبان می‌شود و آنها را مشتاق ماندن و فعالیت در کتابخانه می‌کند. در واقع این حس باعث برانگیخته شدن یک حس دیگر برای سایر خردسالان می‌شود.

۲. حس رقابت: رقابت در بین کودکان بسیار جذاب است. بی‌شک کودکان با اولین مراجعه به کتابخانه وقتی مشاهده فضاسازی موجود می‌شوند، بی‌درنگ دوست دارند نقاشی‌ها و کاردستی‌های آنها نیز در آن فضاسازی قرار بگیرد.

ج) دیگر اقشار

این افراد با خلاقیت کتابدار و با سیاست‌گذاری بهتر مدیران می ‌توانند به امکانی برای عضویت خانوادگی مبدل شوند.

«اجتماعی خواندن» دومین حالتی است که برای اعضاء می‌توان متصور شد. در این مورد نهاد با برگزاری نشست‌های کتاب‌خوان، ایجاد گروه‌های مطالعه، کانون‌های فرهنگی، نشست‌های نقد و بررسی کتاب، شب شعر و... رویه سازنده‌ و مؤثری را در پیش گرفته است.

این مجموعه افراد نیز به دو بخش تقسیم می‌شوند: الف) اعضای شرکت کننده در نشست‌ها  ب) اعضای تشکیلات‌ساز

الف) اعضای شرکت کننده در نشست‌ها

همانطور که پیش‌تر عنوان شد نهاد برای ترغیب افراد به مطالعه برنامه‌های متنوعی را تدارک دیده است که این برنامه‌ها حس‌های «دیده شدن» و «رقابت سالم» را در بین افراد در گروه سنی مختلف تقویت می‌کند.  

ب)   اعضای تشکیلات‌ساز

تعدادی از اعضاء بنا به دغدغه‌های فرهنگی و علمی تمایل به ایجاد تشکیلاتی علمی و فرهنگی دارند. کمک و حمایت از آنها و ایجاد بستر لازم برای فعالیت‌شان می‌تواند منجر به بروز تشکیلاتی مهم در حوزه مطالعه شود.

همانطور که عنوان شد با در نظر گرفتن هر مورد توسط کتابدار و ارسال گزارش مناسب به مدیران نهاد کتابخانه‌های عمومی و کمک به ایجاد بستر لازم برای هر مورد از اعضاء بی‌شک شاهد این خواهیم بود که خودِ اعضاء، اعضایی دیگر را جذب و فضای مطالعه را روز به روز در کشور گسترش دهند. از آنجاکه این فرآیند با همت دیگر اعضاء محقق می‌شود، می‌توان آنرا «تولد عضو» یا «اعضای جدید» نامید.





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
پنجشنبه 20 مهر 1396
ادریس رحمانی
پنجشنبه 20 مهر 1396 10:50 ق.ظ
بیست و لایک به این مطلب
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر